DünyaGenel

TASAVVUF EHLİNDE İLİM

Cafer-i Sadık: “İlim Allah (c.c.)’ın hidayet vermek istediği kalbe koyduğu nurdur.”

Fahreddin Razi: “İlim basiretle görmektir.

”İbni Arabi: “İlim, kaderin sırrıdır.”

Şeyh Müstagnemi: “İlim iki kısma ayrılır, kesbi ve Vehbi. Kesbi ilim ahkâm ile alakalıdır. Vehbi ilim ahkâmın derecesi ile alakalıdır.

Haris El-Muhasebi: “İlim üç kısımdır. Birincisi helal ve haram ilmi; bu ilim zahiri ilimdir. İkincisi ahiret ahkâmı ilmidir; bu ilim ilmi batındır. Üçüncüsü Marifatullah ilmidir; Allah’ı, sıfatlarını, ayetlerini ve mahlûkatı hakkında ahkâmını bilmektir.

Hakim Tirmizi: “Bize göre ilim üçtür: Birincisi helal haram, ikincisi hikmet, üçüncüsü marifet ilmidir.

”Ebu Osman Nisaburi: “İlim üç kısımdır. Ahkâm ilmi, yakin ilmi ve aynel-yakin. Ahkam ilmi âlimlere açıklamayı verir. Yakin ilmi evliyaya mahzuniyyet  verir. Aynel-yakin ilmi nebilere kurbiyyeti verir.

“İbn Ata Âdemi: “İlim dörttür. Marifet ilmi, İbadet İlmi, Ubudiyyet İlmi, Hizmet ilmi.”

Yahya b. Ammar Secistani: “İlim beştir. Dinin hayatı olan ilim: O tevhit ilmidir. Dinin azığı olan ilim: O vaiz ve zikirdir. Dinin ilacı olan ilim: O fıkıhtır. Dinin hastalığı olan ilim: O selefin fitne haberleridir. Dini zayi eden ilim: O kelam ve cedel ilmidir.

Ahmed b.Acibe:”İlim üçtür.Zahiri ıslahla alakalı ilim: şeriat ve hikmet ilmi diye isimlendirilir.Batını ıslahla alakalı ilim: tasavvuf ve tarikat ilmi diye isimlendirilir.Vehbi ilim:hakikat ilmi diye isimlendirilir.Sahibini hakikat ilmine ulaştırmayan ilim noksandır.Çünkü ilmin meyvesi ameldir.Amelin meyvesi haldir.Halin meyvesi zevk ve vecddir. O ise irfanın son noktasıdır.

”Abdullah Hadri:”İlim üçtür:kavli ilim,ilmi fehm ve ilm-i şuhud

birincisi: taklit ehlinin

 ikincisi: delil ehlinin

üçüncüsü ise: Ariflerin ilmidir.

”Süfyan bin Uyeyne:”İlim şu aşamalarladır.Dinleme,anlama,ezberleme,amel etme ve yayma”

Muhammed Nebhan:”İlmin üç mertebesi vardır:İlmen yakin,Aynel yakin ve hakkal yagin.

Ebu  Hamidi Gazali:”İlmin başı susmaktır.Sonra dinleme,belleme,amel etme ve yaymaktır.

Ebu Abbas Müstağfiri:”İlmin en efdali ilmihaldir ve hıfzul haldir.”

Ahmed Zerruki:”Şunlar ilmin hakikatlerindendir:Hakla amel etmek, batıldan uzaklaşmak ve her şeye layık olduğu hakkı vermek.

Ali Havvas:”En lezletli ilim:Marifetullahtır”

İsa Berzenci:”İlimlein en faydalısı kulluğun hükümlerini bilmektir.”

Ahmed bin Ebi Saden:”Riayet ilmi ile amel edene dirayet ilmi verilir.Dirayet ilmi ile amel edene Riayet ilmi verilir.Riayet ilmi ile amel eden hak yola iletilir.

”İbn Arabi:”Her ilmin kapısı kalpten açılır.

”İbrahim Dessuki:”İlmin en efdalini ölmeyen diriden gelen ilim olarak buldum.

”Abdulkadir Geylani:İlmin zekatı ilmi yaymak ve halkı hakka davet etmektir.

”Abdullah bin Abbas:”İlmin afeti unutmaktır.

”İmam Kuşeyri:”İlmin afeti ehli olmayana yaymaktır.”

İmam Şafi:”İlmin süsü vera ve hilimdir.”

”Caferi Sadık:”İlmin zekatı ehline öğretmektir.

”Abdul Cabbar  Neferi:”İlim zahirin lisanıdır.Marifet  batının

lisanıdır.”

Hz.Ali:”İlim gibi şeref yoktur.

”Imam Şafii:”İlim öğrenmek nafile ibadetten üstündür.”

Ebu-Derda:”Her kim ilim öğrenmek için yola çıkmaya cihad değildir  görüşünde olursa mutlaka onun görüşünde ve aklında bir noksanlık vardır.

”Sehl et-Tüsteri:”İliimden daha efdal Allaha götüren başka bir yol yoktur.”

İbn Arabi:”Şeref ilimdedir.”

Abdul-Gani Nablusi:”İlim hazinelerdir.Anahtarı ise sorudur.”

Kutbuddin Dımeşki:Bazıları demiştirler Ki:İlimsiz amel hastalıktır.Amelsiz ilim kısırlıktır.İlim ile amel ile Sıratı Müstakimdir.”

Hz.Ali:”Ey Kummeyl:İlim maldan hayırlıdır.İlim seni korur sen malı korursun.İlim hakimdir mal ise üzerine hükmedilendir.Harcamak malı azaltır, ilim ise harcamayla çoğaltır.”

İsmail Hakkı Bursevi:”Hakiki ilim dörttür.

1-Nefis ve onunla alakalı şeyleri bilmek.

2-Allah’ı ve onunla alakalı şeyleri bilmek.

3-Dünya ve onunla alakalı şeyleri bilmek.

4-Ahiret ve onunla alakalı şeyleri bilmek.”

Bali Efendi:Zahiri ilim şerişat ilmidir.Batın ilmi hakikat ilmidir.

Cüneydi Bağdadi:”Faydalı ilim  sahibini mütevaziliğe devamı mücahedeye,sırrına riayete, zahirde muakebeye,Allah korkusuna, dünyadan yüz çevirmeye,dünya ehlinden yüz çevirmeye,dünya erbabından uzak durmaya,mahlukata nasihate,güzel ahlaka, fakirlerle beraber oturmya,Allah’ın velilerine tazim ve kişinin kendini ilgilendiren şeylere yönelmeye delalet eden ilim faydalı ilimdir.”

Fudayl bin Iyaz:”Alim dinin tabibidir.”

Sehl et Tüsteri:”Alimler ahireti dünyaya,Allah’ıda kendilerine tercih edenlerdir.

Yusuf El – Kardavi: “İlim basiret nurudur.

                                                                                              

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu